Eukaliptus

Do rodzaju eukaliptus  z rodziny mirtowatych należy ponad 450 gatunków drzew i krzewów w większości wiecznie zielonych (z wyjątkiem 10 gatunków o liściach opadających), pochodzących z Australii i sąsiednich wysp. Plantacje przemysłowe istnieją w Afryce, Hiszpanii, Indonezji, Indiach, Nowej Zelandii i w Ameryce. W Brazylii eukaliptus zajmuje ponad 1,5 tys. ha; uprawia się go jako źródło surowca, z którego pozyskuje się olejek eteryczny. W ZSRR plantacje eukaliptus znajdują się na czarnomorskim wybrzeżu Kaukazu i Krymu oraz w Tałysze (Azerbejdżan). Powierzchnia plantacji przemysłowych dziesiątków gatunków eukaliptusa wynosi na całym świecie 1,6 min ha. W ZSRR jako rośliny lecznicze wykorzystywane są głównie dwa gatunki eukaliptusa: gałkowy i popielaty. Najbardziej rozpowszechniony w ZSRR, małowartościowy pod względem technicznym i leczniczym. Eukaliptus gałkowy jest potężnym drzewem, szybkością wzrostu przewyższającym inne gatunki. Młode gałęzie ostro żebrowane,powierzchni pagórkowatej, z silnym woskowym nalotem. Młode liście naprzeciwległe, siedzące lub obejmujące pęd, od spodu srebrzystobiałe, z wierzchu zielone. Stare liście skrętoległe, ogonkowe, lancetowate, sierpowato wygięte, skórzaste, ciemnozielone, błyszczące. Kwiaty osadzone pojedynczo, duże, obupłciowe. Pręciki liczne. Słupek 1. Owocem jest półkulista, żebrowana torebka. W wilgotnych subtropikach gatunek ten okazał się mało wytrzymały na mróz. Po przemarznięciu wydaje silne i liczne odrosty. Eukaliptus popielaty jest niewysokim (15—20 m) drzewem. Młode liście naprzeciwległe, siedzące, od jajowatych do prawie okrą­głych, okrywające jeden drugiego, szaroniebieskie. Rozwinięte cał­kowicie liście naprzeciwległe lub skrętoległe, szaroniebieskie, najczęściej szerokojajowate, nieco wygięte, na krótkich ogonkach. Kwiaty osadzone po 3 w pachwinach liści, obupłciowe. Pręciki liczne, słupek 1. W ZSRR kwitnie w listopadzie — grudniu. Z gatunków badanych na Kaukazie okazał się najbardziej wytrzymałym na mróz. Kwitnie i owocuje od trzeciego roku życia. Drewno eukaliptusów jest odporne na gnicie i może być użyte do budowy statków i wagonów, do wewnętrznego wykończenia domów, na słupy, pale i podkłady kolejowe. Z drewna wyrabia się alkohol drzewny i kwas octowy. Z liści otrzymuje się olejki eteryczne o wysokiej zawartości cyneolu, pinenu, felandrenu, cytronelalu i limonenu. Zawartość garbników w korze eukaliptusa dochodzi do 40% i więcej. Eukaliptus jest doskonałym drzewem parkowym. Zadrzewienia z eukaliptusów osuszają glebę, obniżają poziom wód gruntowych uzdrawiają malaryczne miejscowości. Eukaliptusy odegrały ogromną rolę w osuszeniu i uwolnieniu od malarii Kolchidy z jej zabagnionymi dolinami rzek Rioni i Poti, a także okolic Rzymu. Odwar z suchych lub świeżych, drobno pociętych liści stosuje się w przypadku zainfekowanych ran, otwartych złamań, zapaleń opłucnej, zapaleń kobiecych narządów, flegmon, ropni i ropnych zapaleń sutka. Przemysł farmaceutyczny produkuje nalewkę z eukaliptusa i olejek eukaliptusowy. Nalewkę przyjmuje się do wewnątrz jako środek przeciwzapalny i antyseptyczny przy zapaleniach górnych dróg oddechowych i jamy ustnej, czasem jako środek uspokajający. Olejek eukaliptusowy stosuje się w tych samych przypadkach. Wchodzi on w skład kompleksowego preparatu do inhalacji. Ingalipt jako środek antyseptyczny i przeciwzapalny stosowany przy zapaleniach migdałków, zapaleniach krtani, zapaleniach gardła oraz pryszczykowych i wrzodziejących zapaleniach jamy ustnej. Zawartość olejku eukaliptusowego w liściach waha się od 1,5 do 2,5% (czasem dochodzi do 4,5%). Głównym składnikiem farmaceutycznego olejku jest cyneol* zbliżony budową do mentolu z mięty pieprzowej. Olejki eteryczne zawierające geraniol i odznaczające się subtelnym zapachem stosowane są w perfumerii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *